مدیریت تنگه هرمز و تغییر معادلات جهانی

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ جمهوری اسلامی ایران درحال تحمیل و تثبیت واقعیتی جدید در مناسبات جهانی با ابزار تنگه هرمز و آن اعمال شروط دهگانه خود در مذاکرات با آمریکاست. اعمال این شروط می‌تواند خسارت‌های ناشی از جنگ را جبران کند، باعث بازسازی قدرت ایران شود و اگر این شروط محقق شود به معنای پیروزی قطعی جمهوری اسلامی و شکست آمریکا خواهد بود. 

رابرت پیپ، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو دراین‌باره گفت، آمریکا به‌تازگی متحمل بدترین شکست راهبردی خود از زمان جنگ ویتنام شده است و این وضعیت حتی امکان دارد وخیم‌تر و به شکستی بزرگ‌تر از جنگ ویتنام تبدیل شود. 

کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس در جنگ متوجه شدند وقتی جدای از ایران باشند و خاک خود را در اختیار دشمنان ایران قرار دهند، رشد و توسعه باثباتی نخواهند داشت

در واقع، ایران تنها در مدت ۴۰ روز، به‌عنوان چهارمین قطب نوظهور قدرت جهانی قد علم کرده و واقعیت‌ موجود در این موضوع متبلور شده است که آمریکا و ترامپ، طرح صلح ۱۰ ماده‌ای را به‌عنوان مبنای مذاکره پذیرفته‌اند که در عمل به سود ایران است. موفقیت مذاکرات و اعمال رژیم حقوقی تنگه هرمز واقعیتی جدید از ایران را پیش روی جهان خواهد گشود که متفاوت از دوران قبل از سومین جنگ تحمیلی است. 

مرتضی مکی، کارشناس مسائل بین‌الملل درباره سخنان اخیر مقام معظم رهبری در زمینه وارد کردن مدیریت تنگه هرمز به مرحله جدید و شگفتانه های جمهوری اسلامی ایران برخلاف تصورات دشمن به «راهبرد معاصر» گفت: یکی از ویژگی های جنگ سوم تحمیلی محور آمریکایی-صهیونیستی با جمهوری اسلامی ایران که با ترور امام خامنه‌ای (ره)، رهبر شهید انقلاب اسلامی و تنی چند از مسئولان و فرماندهان ارشد نظام همراه شد، تصمیم شجاعانه و دوراندیشانه مسئولان به ویژه شهید تنگسیری بود که باعث کنترل و تنگه هرمز شد. 

وی با بیان اینکه تصمیم شجاعانه توانست تحول بنیادین مهمی در منطقه و جهان به‌وجود آورد، افزود: ایران در بیش از چهار دهه اخیر همواره تلاش کرده است با حسن همجواری نسبت به کشورهای منطقه تردد آزاد و امنیت تنگه هرمز را حفظ کند، در حالی که متأسفانه سیاست حسن همجواری ایران از طرف کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس و قدرت‌های بزرگ نادیده گرفته شد.

کارشناس مسائل بین الملل عنوان کرد: با اینکه جمهوری اسلامی ایران دارنده بزرگترین ساحل خلیج فارس و دریای عمان است، اما زیر شدیدترین تحریم‌های آمریکا قرار داشت و کشورهای همسایه که به دلیل همکاری با آمریکا به کلونی هایی برای تثبیت امنیت رژیم صهیونیستی و پیشبرد اهداف شرورانه آمریکا در منطقه تبدیل شده اند، تلاش کردند ایران را زیر فشار اقتصادی قرار دهند، در حالی که رشد اقتصادی آن‌ها نیز حبابی بیش نبود.

متکی گفت: کشورهای کوچک حاشیه جنوبی خلیج فارس در جنگ رمضان به عینه متوجه شدند وقتی جدای از ایران باشند و خاک خود را در اختیار دشمنان ایران قرار دهند، رشد و توسعه باثباتی نخواهند داشت، زیرا رشد و امنیت جوامع باید در گرو رشد و امنیت جمهوری اسلامی ایران باشد. 

کارشناس سیاست خارجی یادآور شد: این رویکرد و سیاست در جنگ تحمیلی سوم علیه ایران موسوم به جنگ رمضان تغییر، ایران از موقعیت ژئوپلیتیک خود استفاده کرد و تنگه هرمز را به کنترل درآورد. این سیاست  شوک جدی به بازارهای انرژی، کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، آمریکا و رژیم صهیونیستی وارد کرد، زیرا تصور نمی کردند جمهوری اسلامی با توجه به واکنش هایی که پیش‌تر به تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی نشان داده بود، چنین واکنش غافلگیرانه ای نشان دهد.

مکی تصریح کرد: با وجود تجهیزات نظامی، ناوهای پیشرفته و هواپیماهای رادار گریز و پایگاه های نظامی مجهز آمریکا در خلیح فارس، آن‌ها نتوانستند تنگه هرمز را باز کنند و ناوهای هواپیمابر آمریکایی صدها کیلومتر از آب‌های ساحلی ایران دور شدند تا در معرض موشک های بالستیک و کروز ایران قرار نگیرند؛ ضمن اینکه جمهوری اسلامی ایران با حملات پهپادی پایگاه های آمریکا را در منطقه متحمل صدمات شدیدی کرد.

اگر آمریکا و دیگر کشورها نخواهند شرایط و وضعیت تحریمی ایران را مد نظر قرار دهند و در جهت لغو تحریم‌های ایران اقدامی انجام ندهند، دچار زیان جدی می شوند

وی درباره راهبرد جدید ایران درباره تنگه هرمز گفت: با گذشت بیش از 40 روز از سومین جنگ تحمیلی علیه جمهوری اسلامی، ایران توانست کنترل تنگه هرمز را حفظ و دنیا را وادار به پذیرش این واقعیت کند که ایران در تنگه هرمز می تواند حق حاکمیتی خود را اعمال کند.

کارشناس مسائل بین‌الملل تأکید کرد: با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی ایران در منطقه خلیج فارس آنچه ایران انجام داد توانست بزرگترین ارتش های جهان را زمین‌گیر کند، به‌نحوی که نتواند در برابر ایران مقابله به مثل کند. راهبرد جمهوری اسلامی ایران در تنگه هرمز به قدری جدی است که برخی تحلیلگران سیاست خارجی بسته ماندن تنگه هرمز را «سلاح هسته ای ایران» عنوان می کنند.

وی تصریح کرد: با کنترل و مدیریتی که ایران بر تنگه هرمز دارد دیگر معادلات سیاسی، امنیتی و اقتصادی در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز به قبل از جنگ بازنمی گردد، زیرا یکی از اهرم های جدی جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات با آمریکا تنگه هرمز و کنترل ایران بر این آبراه است. اگر آمریکا به قصد خرید زمان برای تجهیز تسلیحاتی خود بعد از جنگ تحمیلی حملات دیگری به ایران انجام دهند، قطعاً هزینه های بیشتری متحمل می شوند، ضمن اینکه در جنگ بعدی باب المندب نیز همچون تنگه هرمز تا تسلیم کامل دشمن بسته می شود.

مکی درباره اثرات بستن تنگه هرمز بر اقتصاد آمریکا و اروپا گفت: فضای داخلی آمریکا به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا اجازه نمی دهد واکنش نظامی علیه ایران انجام دهد، زیرا بخش زیادی از پایگاه اجتماعی ترامپ مخالف جنگ و حمله به ایران است. شوک بازار انرژی و ریزش های چند تریلیون دلاری بازار سرمایه آمریکا و کشورهای شرق آسیا نارضایتی بسیار زیادی در سرمایه گذاران بزرگ غرب و شرق ایجاد کرد. 

وی افزود: شوک بازار انرژی در کشورهای شرق آسیا و اروپا دنیا را نگران تداوم جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی با ایران کرده است، زیرا اقتصادشان شرطی شده و وابسته به تأمین انرژی است، لذا امروز آمریکا باید به ما و حرکت در مسیر دیپلماسی امتیاز بدهد. 

کارشناس سیاست خارجی یادآور شد: موضع گیری ها نشان می دهد ایران اقدام مهم و اثرگذاری انجام داده است و اکنون ایران نیست که دیگر مورد تحریم قرار می گیرد. اگر آمریکا و دیگر کشورها نخواهند شرایط و وضعیت تحریمی ایران را مد نظر قرار دهند و در جهت لغو تحریم‌های ایران اقدامی انجام ندهند، دچار زیان جدی می شوند، زیرا ایران از اهرم خود یعنی کنترل و بسته ماندن تنگه هرمز هزینه های بیشتری به دنیا وارد می کند. اهرم تنگه هرمز را باید جدی گرفت، زیرا موفقیت ما را در پیشبرد مذاکرات، تأمین سیاست‌ها و حفظ امنیت ملی تضمین می کند.